Sai phạm dự án gang thép Thái Nguyên: Bộ Công Thương có trách nhiệm ra sao?

Theo Hoàng Lâm / Sức Khỏe Cộng Đồng 12:18 20/04/2019

Bộ Công an vừa khởi tố bắt tạm giam 5 bị can là nguyên lãnh đạo Tổng công ty thép Việt Nam và Tổng công ty gang thép Thái Nguyên. Sai phạm của dự án gang thép Thái Nguyên, Bộ Công Thương khó tránh trách nhiệm.

Sai phạm dự án gang thép Thái Nguyên
Bộ Công an vừa khởi tố bắt tạm giam 5 bị can là nguyên lãnh đạo Tổng công ty thép Việt Nam và Tổng công ty gang thép Thái Nguyên. Sai phạm của dự án gang thép Thái Nguyên, Bộ Công Thương khó tránh trách nhiệm.

Như tin đã đưa, căn cứ tài liệu điều tra xác minh thu thập được, ngày 18/4/2019, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ra Quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” và tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty TISCO.

Đồng thời ra các Quyết định khởi tố bị can, Lệnh bắt bị can để tạm giam và Lệnh khám xét người, nơi ở, nơi làm việc đối với 5 bị can là nguyên lãnh đạo Tổng công ty thép Việt Nam và Tổng công ty gang thép Thái Nguyên.

Sai phạm tại Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty Gang thép Thái Nguyên đã được Thanh tra Chính phủ kết luận. Cụ thể, Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 của TISCO có tổng mức đầu tư 3.843 tỉ đồng (tương đương 242,5 triệu USD, tỷ giá 1 USD = 15.850 đồng), được Thủ tướng cho phép năm 2005 với mục tiêu là đầu tư dây chuyền công nghệ sản xuất luyện kim (bao gồm khai thác, chế biến quặng sắt), nhằm tạo ra năng lực sản xuất 500.000 tấn phôi thép/năm, sử dụng nguồn nguyên liệu quặng sắt trong nước.

Dự án gồm 2 gói thầu chính: Gói thầu mỏ sắt Tiến Bộ, xây dựng nhà máy tuyển rửa quặng sắt, công suất thiết kế 300.000 tấn quặng sắt tinh/năm, do nhà thầu trong nước trúng thầu, đã xây dựng hoàn thành đưa vào sản xuất tháng 5/2014; gói thầu xây dựng dây chuyền công nghệ luyện kim khu vực Lưu Xá, công suất 500.000 tấn phôi thép/năm, do nhà thầu Công ty Tập đoàn xây lắp luyện kim Trung Quốc (MCC) đảm nhận, thông qua đấu thầu quốc tế.

sai-pham-du-an-gang-thep-thai-nguyen-bo-cong-thuong-co-trach-nhiem-ra-sao
Dự án gang thép Thái Nguyên nhìn từ trên cao. Ảnh báo Tổ Quốc

Vào tháng 7/2007, TISCO và MCC ký hợp đồng thiết kế, cung cấp thiết bị, xây dựng và lắp đặt (EPC) với giá trị xấp xỉ 161 triệu USD. Hai bên cam kết mức giá nêu trên là “trọn gói không thay đổi trong suốt quá trình thực hiện hợp đồng, đã bao gồm các khoản thuế và chi phí cần thiết”, với thời gian thực hiện dự kiến 30 tháng.

Sau đó, TISCO và MCC lại ký với nhau nhiều phụ lục điều chỉnh nội dung quan trọng trong hợp đồng đã ký. Trong đó, hai bên thống nhất tách phần xây dựng và lắp đặt giao lại cho nhà thầu Việt Nam là Tổng công ty xây dựng công nghiệp VN (Vinaincon) thực hiện. Thời gian thực hiện gói thầu kéo dài đến quý 1/2011 hoàn thành.

Tuy nhiên, đến năm 2012, VNS và TISCO có văn bản gửi Bộ Công thương và Chính phủ xin điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư lên 8.104 tỉ đồng, tăng 4.261 tỉ đồng so với mức ban đầu.

Đến thời điểm Thanh tra Chính phủ vào cuộc, đầu năm 2017, TISCO đã thanh toán cho dự án gần 4.500 tỉ đồng, trong đó chi phí thiết bị hơn 2.100 tỉ đồng, chi phí xây dựng gần 1.000 tỉ đồng...

Tổng dư nợ gốc, lãi vay ngân hàng phải trả của dự án là 3.900 tỉ đồng... tức tương đương với tổng mức đầu tư của dự án ban đầu. Tuy nhiên, dự án vẫn đang dở dang và đã tạm dừng thi công từ năm 2013 đến nay.

Đến thời điểm thanh tra, TISCO (chủ đầu tư) đã thanh toán cho nhà thầu MCC trên 92% giá trị hợp đồng, nhưng các hạng mục chính của gói thầu EPC đều chưa hoàn thành.

sai-pham-du-an-gang-thep-thai-nguyen-bo-cong-thuong-co-trach-nhiem-ra-sao
Hình ảnh bên trong nhà máy gang thép Thái Nguyên.

TISCO còn thanh toán thay MCC tiền thuế là 11,6 triệu USD, thanh toán các khoản bốc xếp bảo quản thiết bị gần 5 tỉ đồng, vượt với giá trị hợp đồng. Trong khi đó, MCC chưa chuyển đủ thiết bị theo danh mục, đồng thời cung cấp nhiều máy móc thiết bị sai khác về xuất xứ, thông số kỹ thuật không phù hợp với quy chuẩn của Việt Nam.

Kết luận thanh tra cũng chỉ rõ, trên cơ sở đề nghị của Bộ Công thương và TISCO, tháng 11/2014 Văn phòng Chính phủ đã trình Phó Thủ tướng Chính phủ ký văn bản thể hiện nội dung “tiếp tục thực hiện dự án với tổng mức đầu tư điều chỉnh 8.104 tỉ đồng”.

Đến tháng 6/2015, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 196 thông báo ý kiến của Phó Thủ tướng Chính phủ “đồng ý để TISCO thanh toán các khoản chi phí trả cho MCC. Kết luận thanh tra cho rằng, những nội dung trong 2 văn bản này không phù hợp với hợp đồng EPC của dự án và quy định pháp luật về đầu tư.

Từ đó, cơ quan thanh tra đã kiến nghị Thủ tướng xử lý về kinh tế với số tiền sai phạm lên tới hàng ngàn tỉ đồng. Đồng thời, kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo TISCO, VNS, Bộ Công thương, các cơ quan của Chính phủ… kiểm điểm trách nhiệm tập thể, cá nhân.

 

Dự án gang thép Thái Nguyên: Khởi tố bắt tạm giam 5 bị can

Bộ Công an quyết định khởi tố vụ án hình sự về tội “Vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng” và tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” xảy ra tại Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn 2 - Công ty Gang thép Thái Nguyên.

 

Lãi suất cho vay ngân hàng lên đến 11%/năm

Lãi suất cho vay VND của các ngân hàng hiện phổ biến ở mức 6,0-9,0%/năm đối với ngắn hạn và từ 9,0-11%/năm đối với trung và dài hạn.

 

Xây dựng thương hiệu quốc gia nhưng ai sẽ bảo vệ?

Nếu xây dựng thương hiệu doanh nghiệp yêu cầu sự nỗ lực của một tập thể lao động, thì xây dựng thương hiệu quốc gia đòi hỏi sự chung tay lâu dài và bền bỉ của cả một dân tộc.

Tin khác