Hơn 1 thập kỷ khởi công dự án TISCO II: Thiết bị vẫn được bảo quản lạnh?

Theo Nguyễn Nam (T/H) / Sức Khỏe Cộng Đồng 13:26 11/12/2019

Trải qua hơn 1 thập kỷ khởi công xây dựng, Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn II - Công ty Gang thép Thái Nguyên (Dự án TISCO II) có nhiều sai phạm được chỉ ra. Đến nay, những thiết bị điện tử tại dự án vẫn được bảo quản lạnh để đảm bảo chất lượng.

Hình ảnh tại dự án Gang thép Thái Nguyên (Dự án TISCO II) sau hơn 1 thập kỷ. Đây là dự án khiến ông Hoàng Trung Hải bị đề nghị kỷ luật.
Hình ảnh tại dự án Gang thép Thái Nguyên (Dự án TISCO II) sau hơn 1 thập kỷ. Đây là dự án khiến ông Hoàng Trung Hải bị đề nghị kỷ luật. (Ảnh: Báo Tổ Quốc).

Liên quan đến những sai phạm xảy ra tại Dự án mở rộng sản xuất giai đoạn II - Công ty Gang thép Thái Nguyên (Dự án TISCO II), vừa qua, Ủy ban Kiểm tra Trung Uơng đã ra thông cáo đề nghị xem xét kỷ luật nhiều cá nhân liên quan. 

Trong đó, Ủy ban Kiểm tra Trung Uơng xác định ông Hoàng Trung Hải, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Hà Nội, trong thời gian giữ cương vị ủy viên Ban cán sự đảng, phó thủ tướng Chính phủ đã có vi phạm, khuyết điểm khi cho một số ý kiến chỉ đạo đối với dự án.

Theo tìm hiểu, Dự án TISCO II có tổng mức đầu tư 8.100 tỉ đồng, được xây dựng từ năm 2007 nhưng đến nay vẫn "đắp chiếu", Thanh tra Chính phủ đã chỉ ra hàng loạt sai phạm nghiêm trọng tại dự án này.

Hình ảnh mới nhất báo chí ghi nhận được cho thấy, sau hơn 1 thập kỷ tính từ lúc khởi công đến nay dự án vẫn ngổn ngang, xuống cấp trầm trọng. Nhiều hạng mục, thiết bị bị rỉ sắt, cỏ mọc um tùm bên trong dự án.

Nhiều hạng mục bỏ hoang, hoen rỉ, rêu mốc. (Ảnh: Báo Tổ Quốc).
Nhiều hạng mục bỏ hoang, hoen rỉ, rêu mốc. (Ảnh: Báo Tổ Quốc).

Trao đổi trên tờ Giao Thông, ông Nguyễn Minh Hạnh - thành viên HĐQT, Phó Tổng giám đốc Công ty Gang thép Thái Nguyên cho biết: Việc các thiết bị, nhà xưởng tại Dự án bị bỏ hoang, hoen rỉ chỉ là phần thô, sắt thép bên ngoài, không ảnh hưởng nhiều đến chất lượng, giá trị của công trình, dự án.

Theo đó, các thiết bị điện tử, máy móc quan trọng, trị giá cả triệu USD/sản phẩm đang được Công ty bảo quản lạnh, trong phòng kín, bật điều hòa 24/24h, có lực lượng bảo vệ đông đảo, bảo đảm tuyệt đối an toàn, giữ nguyên chất lượng trong thời gian ngừng thi công, lắp đặt nhà máy.

Ông Nguyễn Minh Hạnh cũng xác nhận, hiện nay, các tài sản này đang được Ngân hàng Phát triển Việt Nam (VDB) Chi nhánh Thái Nguyên (đơn vị cho vay vốn thực hiện dự án) kiểm kê, định kỳ kiểm tra, xác định giá trị theo quy định.

Bên cạnh đó, các nhà thầu thi công trong và ngoài nước cũng cử lực lượng bảo vệ cùng Công ty Gang thép Thái Nguyên trông coi, bảo vệ nghiêm tài sản trong dự án, chờ phương án xử lý tiếp theo của Chính phủ và các bộ, ngành liên quan.

Theo Văn phòng Công ty Gang thép Thái Nguyên, hiện, các nhà máy, xưởng sản xuất trong giai đoạn 1 của Công ty vẫn hoạt động bình thường. Công ty hiện vẫn bảo đảm việc làm ổn định cho khoảng 1.400 người lao động, thu nhập bình quân khoảng 8 triệu đồng/người/tháng.

Năm 2019, ngoài việc “gánh” các khoản lãi vay "khổng lồ" khi thực hiện dự án trên, Công ty vẫn kinh doanh có lãi, bảo đảm chế độ chính sách cho người lao động, tích cực tham gia các chương trình xã hội, từ thiện; nộp ngân sách nhà nước hơn 300 tỷ đồng...

soi-du-an-tisco-ii-lien-quan-ong-hoang-trung-hai-thiet-bi-van-duoc-bao-quan-lanh
soi-du-an-tisco-ii-lien-quan-ong-hoang-trung-hai-thiet-bi-van-duoc-bao-quan-lanh
Hình ảnh khó tin tại dự án nghìn tỷ. (Ảnh: Báo Tổ Quốc).
soi-du-an-tisco-ii-lien-quan-ong-hoang-trung-hai-thiet-bi-van-duoc-bao-quan-lanh
Nhiều thiết bị được chùm bạt, đắp chiếu trong dự án. (Ảnh: Báo Giao Thông).
Nhiều thiết bị được chùm bạt, đắp chiếu trong dự án. (Ảnh: Báo Giao Thông).
Cỏ dại mọc um tùm bên trong nhà máy. (Ảnh: Báo Giao Thông).
Cỏ dại mọc um tùm bên trong nhà máy. (Ảnh: Báo Giao Thông).

Tháng 2/2019, Thanh tra Chính phủ ban hành thông báo kết luận thanh tra tại dự án TISCO II và chỉ ra một loạt sai phạm trong quá trình đầu tư, dẫn tới thiệt hại rất lớn về kinh tế.

Cụ thể, dự án này được Thủ tướng phê duyệt chủ trương đầu tư vào năm 2005; giao VNS tổ chức thẩm định, xem xét phê duyệt; Công ty Gang thép Thái Nguyên (TISCO) là chủ đầu tư.

Tổng mức đầu tư (TMĐT) được HĐQT VNS phê duyệt là 3.843 tỉ đồng, gồm hai gói thầu chính: (1) Gói thầu mỏ sắt Tiến Bộ đã hoàn thành đưa vào sử dụng với giá trị thanh toán là 224 tỉ đồng; (2) Gói thầu EPC dây chuyền công nghệ luyện kim (143 triệu USD, sau là 160,9 triệu USD) đấu thầu rộng rãi, Tập đoàn xây lắp luyện kim Trung Quốc (MCC) trúng thầu với giá 160,9 triệu USD.

Sau ký hợp đồng, MCC đã được tạm ứng 35,6 triệu USD; tiếp đó TISCO và MCC ký 10 phụ lục điều chỉnh nhiều nội dung quan trọng của hợp đồng EPC đã ký.

Ngày 15/5/2013, chủ tịch HĐQT TISCO ký quyết định phê duyệt điều chỉnh tổng mức đầu tư dự án là hơn 8.100 tỉ đồng (tăng 4.200 tỉ đồng), thời gian thực hiện đến hết năm 2014 đi vào hoạt động. Thực tế, gói thầu EPC đã tạm dừng thi công từ năm 2013 đến nay, các hạng mục đều chưa hoàn thành.

Thanh tra Chính phủ khẳng định quá trình thực hiện dự án, TISCO, MCC, VNS, Bộ Công Thương, các cơ quan, đơn vị, cá nhân có liên quan đã có hàng loạt khuyết điểm, sai phạm.

Đến thời điểm thanh tra, tổng giá trị TISCO đã thanh toán cho dự án là 4.421 tỉ đồng; tổng dư nợ gốc, lãi vay ngân hàng phải trả là 3.896 tỉ đồng (hiện lãi vay phải trả trên 40 tỉ đồng/tháng), trong đó thanh toán cho MCC trên 92% giá trị hợp đồng nhưng các hạng mục của dự án đều chưa hoàn thành, đến năm 2013 MCC và các nhà thầu đã dừng thi công.

TISCO đã thanh toán thay MCC tiền thuế là 11,6 triệu USD, thanh toán chi phí xếp dỡ, bảo quản thiết bị là 4,737 tỉ đồng, vượt giá trị hợp đồng, trong khi MCC chưa chuyển đủ thiết bị, cung cấp nhiều máy móc thiết bị sai khác về xuất xứ, thông số kỹ thuật, không phù hợp với quy chuẩn Việt Nam với giá trị xác định bước đầu là 38,8 triệu USD (42 xe ô tô là 1,033 triệu USD, năm đầu máy toa xe là 5,4 triệu USD...).

Theo Thanh tra Chính phủ, trong dự án trên, VNS là đại diện chủ sở hữu vốn tại TISCO nhưng đã không làm đầy đủ trách nhiệm, chấp thuận nội dung Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi do TISCO lập chưa đầy đủ cơ sở trình Bộ Công Thương, Thủ tướng.

VNS cũng thẩm định chưa đầy đủ nội dung dẫn đến phê duyệt kế hoạch đầu tư do TISCO trình với nội dung không đúng quy định; phê duyệt điều chỉnh gói thầu EPC số 01# từ 143 triệu USD lên 160,9 triệu USD không đúng quy định.

VNS còn đề nghị Bộ Công Thương trình Thủ tướng điều chỉnh tăng TMĐT, trong khi các bộ, ngành cho rằng không có cơ sở điều chỉnh, không đúng với hợp đồng EPC số 01#; đây là sự cố ý vi phạm các quy định của pháp luật về đầu tư, ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng…

Đối với Bộ Công Thương (trước đây là Bộ Công nghiệp), cơ quan này không yêu cầu TISCO, VNS lập thiết kế cơ sở để thẩm định theo quy định; báo cáo Thủ tướng nội dung báo cáo nghiên cứu tiền khả thi chưa đầy đủ cơ sở.

Đặc biệt, bộ này ký văn bản đề xuất việc điều chỉnh TMĐT dự án và văn bản báo cáo tại phiên họp thường kỳ Chính phủ vào tháng 8/2014, trong đó có ý kiến việc điều chỉnh TMĐT tăng lên hơn 8.100 tỉ đồng đã được Bộ Công Thương rà soát, thẩm tra, mặc dù trước đó các bộ, ngành đều cho rằng không có cơ sở điều chỉnh...

Link gốc: https://baosuckhoecongdong.vn/hon-1-thap-ky-khoi-cong-du-an-tisco-ii-thiet-bi-van-duoc-bao-quan-lanh-145038.html

Tin khác